Κορυφαίοι ξένοι επιστήμονες, προσκεκλημένοι της Ένωσης Αιματολόγων Ελλάδος, τάσσονται υπέρ της παράλληλης ύπαρξης ιδιωτικών και δημόσιων τραπεζών φύλαξης βλαστοκυττάρων.

Το Σάββατο 1 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο Caravel ημερίδα για τα ομφαλικά μοσχεύματα. Η θεματολογία της ημερίδας επικεντρώθηκε στα προβλήματα και τις προκλήσεις στη συλλογή, φύλαξη και χρήση βλατοκυττάρων Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος καθώς επίσης και στη διαφορά ανάμεσα στην οικογενειακή/ιδιωτική και τη δημόσια φύλαξη. Διακεκριμένοι ευρωπαίοι και Αμερικάνοι επιστήμονες έδωσαν τα πλέον πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα και περιέγραψαν την κατάσταση που επικρατεί στις διάφορες χώρες. Στην ημερίδα παρευρέθηκε η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος (ΕΕΤΟΑ), μέλη της οποίας είναι μόνο ελληνικές εταιρίες οι οποίες δραστηριοποιούνται με αξιοπιστία τα τελευταία χρόνια στη συλλογή και φύλαξη βλαστοκυττάρων ομφαλίου λώρου.

Από την πρώτη επιτυχημένη μεταμόσχευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος το 1988, το αίμα του ομφαλίου λώρου έχει αποτελέσει μια σημαντική πηγή αιμοποιητικών βλαστικών / στελεχιαίων κυττάρων για τη θεραπεία κυρίως αιματολογικών νοσημάτων. Μέχρι σήμερα, 20 χρόνια μετά την πρώτη μεταμόσχευση ομφαλικών βλαστοκυττάρων, έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 14,000 μεταμοσχεύσεις. Η ωφελιμότητα της κρυοσυντήρησης δειγμάτων ομφαλοπλακουντιακού αίματος σε τράπεζες (ιδιωτικές και δημόσιες) είναι πλέον αναμφισβήτητη, όπως τονίστηκε από τους κορυφαίους ευρωπαίους και αμερικανούς επιστήμονες που συμμετείχαν στην ημερίδα της Αιματολογικής Εταιρίας. Οι επιστήμονες αυτοί τόνισαν ότι οι κλινικές εφαρμογές και οι προοτικές βλαστοκυττάρων που προέρχονται από τον ομφάλιο λώρο συνεχώς αυξάνονται και διευρύνονται.

Αυτό που προέκυψε από την ημερίδα της Αιματολογικής Εταιρίας είναι ότι παγκοσμίως, ενώ η διεύρυνση ιδιωτικών τραπεζών επιταχύνεται εκθετικά, η ανάπτυξη των δημόσιων τραπεζών παραμένη περιορισμένη από τη κρατική χρηματοδότηση. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το 78% των αποθηκευμένων μονάδων ομφαλοπλακουντιακού αίματος παγκοσμίως το 2006 φυλάσσονται σε ιδιωτικές τράπεζες. Έτσι, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η παγκοσμίως αναγνωρισμένη καθηγήτρια Ε. Gluckman, πρωτοπόρος στη χρήση ομφαλοπλακουντιακού αίματος, η ίδια αναγκάστηκε να κλείσει τη δημόσια τράπεζα ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων στο Παρίσι την οποία διευθύνει και μια από τις πρώτες δημόσιες τράπεζες βλαστοκυττάρων παγκοσμίως, 7 φορές λόγω έλλειψης χρηματοδότησης.

Ανάλογα προβλήματα οικονομικής αστάθειας δυστυχώς παρουσιάζει και η ελληνική δημόσια τράπεζα που στεγάζεται στην Ακαδημία Αθηνών. Η Κα Γκιόκα-Σταυροπούλου εστίασε την ομιλία της στις μεγάλες δυσκολίες λειτουργίας της δημόσιας τράπεζας που διευθύνει, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά ότι "…αν δεν υπάρξει άμεση οικονομική βοήθεια από το κράτος, θα το κλείσουμε το μαγαζί!". Σύμφωνα με την κυρία Γκιόκα-Σταυροπούλου, για να ξεπεραστούν τα οικονομικά προβλήματα στη λειτουργία της δημόσιας τράπεζας στην οποία είναι διευθύντρια, ιδρύθηκε ιδιωτικός φορέας αποθήκευσης μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων για αυτόλογη/οικογενειακή χρήση, όπου τα βλαστοκύτταρα που συλλέγονται από το νεογέννητο φυλάσσονται έναντι οικονομικού τιμήματος. Μέρος των εσόδων της ιδιωτικής αυτής μονάδας φύλαξης, συντηρούν τη δημόσια τράπεζα ομφαλικών μεοσχευμάτων. Το μοντέλο αυτό που υιοθετήθηκε από την τράπεζα ομφαλοπλακουντιακού αίματος της Ακαδημίας προτάθηκε και ως ο ιδανικότερος τρόπος για την αυτοχρηματοδότηση των δημόσιων τραπεζών στη χώρα μας. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί επένδυση ύψους 15 εκατομυρίων ευρώ από το ελληνικό κράτος για την ίδρυση και τη συντήρηση δημοσίων τραπεζών: η ύπαρξη ιδιωτικών τραπεζών μπορεί να υποστηρίξει τη δημόσια δωρεά.

Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης συνολικά υπάρχουν αποθηκευμένα 46.500 δείγματα στα 15 σχεδόν χρόνια λειτουργίας των ευρωπαϊκών δημόσιων τραπεζών (στοιχεία Ιανουαρίου 2006 - πηγή NETCORD). Η Γαλλία, γενέτειρα χώρα αυτών των εφαρμογών και τόπος όπου ιδρύθηκε η πρώτη δημόσια τράπεζα στην Ευρώπη, καθώς και η Ισπανία, χώρα με μεγάλη ιστορία στις μεταμοσχεύσεις, διαθέτουν 7.000 και 9.000 δημόσια δείγματα αντίστοιχα (Μάρτιος 2007). Σε αντίθεση, στα πέντε χρόνια λειτουργίας της ελληνικής δημόσιας τράπεζας έχουν συγκεντρωθεί μόλις 1.000 μοσχεύματα. Φαίνεται επομένως ανέφικτο να συγκεντρωθούν στη χώρα μας 10.000 δείγματα ομφαλικών μοσχευμάτων μέσα σε 7 χρόνια, απλά και μόνο από τη δωρεά σε δημόσιες τράπεζες, όπως προτείνει η Αιματολογική Εταιρία, αφού είναι παντελώς ανέφικτο ακόμα και για τις πλουσιότερες χώρες να συγκεντρώσουν σε δημόσιες τράπεζες το πλήθος των μοσχευμάτων που θα απαιτούνταν για να καλύψουν ολόκληρο τον πληθυσμό.

Ο καθηγητής των Η.Π.Α. J. Adamson αναγνώρισε την ανάγκη ύπαρξης δημοσίων και ιδιωτικών τραπεζών και τάθηκε υπερ ενός μοντέλου υγιούς συνύπαρξης όπου θα εξισορροπούνται και οι ανάγκες της δημόσιας υγείας και οι ιδιωτικές / οικογενειακές απαιτήσεις. Ανάλογη θέση κράτησε και ο πρόεδρος της Ε.Α.Ε, κύριος Αναγνωστόπουλος, σε αντίθεση με πρόσφατες δηλώσεις του σε διάφορα δημοσιεύματα. Για την ακρίβεια, σε σχετική ερώτηση, ανέφερε ότι από τη στιγμή που υπάρχει το νομικό πλαίσιο για την εναρμόνιση της λειτουργίας τραπεζών ιστών και κυττάρων οι ιδιωτικές τράπεζες δεν είναι παράνομες στη χώρα μας, απλά το ελληνικό δημόσιο δεν θα πρέπει να ολιγωρεί στην εφαρμογή των όρων και προϋποθέσεων για τη λειτουργία των τραπεζών.

Στην Ελλάδα, έχει ήδη συγκροτηθεί από το υπουργείο υγείας και το ΚΕΣΥ η αρμόδια εθνική επιτροπή για την θέσπιση ορών λειτουργίας των τραπεζών (ιδιωτικών και δημοσίων), η οποία έχει ολοκληρώσει το έργο της. Κρίνεται επομένως αναγκαίο να εφαρμοστεί στη χώρα μας το νομικό πλαίσιο με αυστηρές κοινές προδιαγραφές λειτουργίας για όλες τις ιδιωτικές και δημόσιες τράπεζες, έτσι ώστε να εναρμονιστεί πλήρως η ελληνική νομοθεσία με τις ευρωπαϊκές οδηγίες.